Login TeMBI Community
Email
Password
 
 | 
Sign Up TeMBI Community?
Lost Password ?
kombi
What is Kombi?



Ciri dan Watak Manusia

Macapatan Rabu Pon 106
Ciri dan Watak Manusia

Kitab Centhini oleh kebanyakan orang disebut sebagai ensiklopedi kebudayaan Jawa, karena di dalam kitab Centhini yang terdiri dari 12 jilid, memuat bermacam-macam pengetahuan yang antara lain adalah “wirasating watake manungsa,” maksudnya adalah tanda atau ciri-ciri watak manusia berdasarkan “weton”atau hari dan pasaran kelahiran. Bab tersebut dapat dibaca pada kitab Centhini jilid 3 Pupuh 246, seperti ditullis dibawah ini

Kinanthi

5. Manungsa wirasatipun
metu saking wetonneki
yen Jumngah Pon wetonira
tan sabar kaku kang budi
sru wani maring wong tuwa
lan nora sinungan sugih

(ciri dan watak manusia yang lahir pada hari Jumat dan pasaran Pon, tidak sabar, keras kepala, berani kepada orang tua dan tidak dapat kaya)

6. Jumngah Wage wetonnipun
yen becik luwih utami
yen ala ngluwihi ala
granyah nging micareng ngelmi
adhemen panggawe ngiwa
tan ajeg pikirireki

(Jumat Wage kalau baik terlalu baik tetapi kalau jelek kelewat jelek, ramah pandai bicara, senang menjalankan hal yang tidak baik dan tidak konsisten)

7. Yen maksih anyar anggunggung
yen wus lawas denalani
Jumngah Wage pan terkadhang
sandhunganne larang siwi
nanging sok sinungan donya
jinurung rijeki eblis

8. Jumungah Kliwon puniku
Ciri dan Watak Manusia
pantes yen kinarya rabi
pepikiran rada lumrah
mring wong tuwa asring bekti
nging rada wani wong lanang
jinurung sugih rijeki

(Jumat Kliwon pantas dijadikan pilihan, pada umumnya baik, berbakti kepada orang tua, tetapi sering berani kepada lelaki, dan banyak rejeki)

9. Teka pati marang kakung
amituhu pituturing
maratuwa kang prayoga
lawan betah asesirih
sandhunganne wong punika
padonne ambuntut-arit

10. Jumngah Legi wetonnipun
kang pasti laki ping kalih
pipikiran tan antepan
kenceng ngarep kendho mburi
lan takdirira Hyang Sukma
kudu laki kaping kalih

(Jumat Legi, wataknya menikah dua kali, pikiran kurang setia, di depan kenceng dibelakang kendor, artinya tidak jujur.)

11. Kang tan kapanggih ing laku
pangiwane sok andadi
anging karsaning Hyang Suksma
lan lakine pegat mati
yen ala ngluwihi ala
yen becik luwih utami

12. Jumngah Paing wetonnipun
imul watake ngaruwit
saenan nora prasaja
kelire akarya becik
ing lair temah isinan
dadya imul tan katawis

Ciri dan Watak Manusia

(Jumat Paing, tidak jujur, kelihatan pemalu tetapi sesungguhnya tidak punya malu)

13. Arang kang mlempeng puniku
kang wus kalebu ing tulis
iku padha apilena
nging kanthi kalawan takdir
yen wus pinasthi jodhonya
cumadhong karsa Hyang Widdhi

14. Yen Sabtu Pon Wetonnipun
wateke anyudagari
sabarang kang dipun rembag
etunge kudu ntuk bathi
antuk sih kalawan priya
padune jantra lumaris

(Sabtu Pon watak bakul, tujuannya mendapat untung, mendapat kasih sayang dari lelaki)

15. Lumuhan ing lairipun
kabrabeyan jroning ati
mamah marang bapa-biyung
mring kakung tan nganggo wedi
dhat nyeng yen karo wong lanang
wani lan wedi keh wani

16. Weton Saptu Wage iku
wateke sok lepas budi
tur rada jrih sihing priya
sumingkir karya kang juti
sandhungane sok asusah
lan kerep petengan ati

17. Saptu Kaliwon puniku
lumuhan sabarang kardi
lan tampan nora prasaja
mring lakine datan wedi
Setu Kliwon watekira
rada jail ambesiwit

18. Saptu Legi wetonnipun
Ciri dan Watak Manusia
kakonaten sarta bengis
mamah maring bapa biyung
nanging rijekine mintir
lan sinung awig wong ika
sandhungane larang siwi

19. Sabtu Paing wetonnipun
yen becik luwih utami
karem marang ing ngelmu kak
ananging sapuluh siji
ingkang pasthi watakira
ingkang weton Sabtu Paing

20. Lumuhan nging dhemen padu
nora sabar nanging bengis
lawan anyudakken drajat
adat mring kaki sru wani
tan trima kaki sapisan
pasthi kudu kaping kalih

21. Terkadang laki pin telu
yen tan mangkono kang pasthi
kang lulus krama sapisan
rada karem marang ngelmi
nging takdirira Hyang Suksma

22. Wus ganep wirasat Sabtu
gantya malih kang winarni
kaki padha angestokna
kang wus kalebu ing tulis
kang weton Akat punika
ingkang dhihin Akat Paing

23. Kakonaten watekipun
padune ambuntut arit
jalukan nora weweyan
nanging sanget angikipi
dhemen nglong lumuh kelangan
Ciri dan Watak Manusia
ber bujakrama ing lair

24. Nanging karsane Hyang Agung
rijekine sinung mintir
amung nora duwe basa
dilalah drajade inggil
krana Akat Paing ika
nahase Hyang Odipati

25. Duk asalira kasiku
dennira Hyang Maha Tinggi
ing dina Akat Paingnya
yen nora ibu ya rami
weton Akat Pon punika
bengis lawan kakuati

26. Bekti lan watekipun
sabarang watak satiti
lan bisa momong sudara
Akat Pon wateke becik
adate teka mlaratan
rada begjane sathithik

27. Weton Akat Wage iku
resikan sabarang kardi
sumingkir karya kang ala
kalawan bekti ing laki
yen dedana nora prenah
rada begjane sethithik

28. Weton Akat Kliwon iku
lumuhan sabarang kardi
drengki imul tanpa prenah
satemah kaku ing budi
dhemen panggawe mangiwa
adoh begjane sathithik

29. Weton Akat Legi iku
wateke sok lepas budi
lawan mantep nging lumuhan
candrane rabiya malih
gedhe begjane wong ika
ngunggahken drajating laki

30. Akat wirasate sampun
pilihen salah sawiji
lamun ana ingkang nimpang
saka ing wirasat iki
iku ganjaraning Suksma
wijile sapuluh siji

Jika dirunut dari teks sebelumnya bahwa teks tersebut merupakan penjelasan atas pertanyaan seorang pemuda yang bernama Nurwiti kepada Ki Wanakarta. Dengan senang hati Ki Wanakarta menjelaskan secara detail pertanyaan Nurwitri, dengan tujuan agar kelak ketika akan berumah tangga Nurwitri tidak salah memilih wanita. Oleh karenanya yang dijelaskan Ki Wanakarta mengenai ciri dan watak dari seorang wanita.

Ada limapuluh ‘pada’ serat Centhini yang ditembangkan malam itu, malam Rabu Pon 24 Januari 2012 di pendapa Yudanegaran, di komplekTembi Rumah Budaya. Semua teks yang disiapkan dalam panduan telah dikumandangkan lewat tembang Kinanthi dan Mijil oleh para pecinta macapatan yang datang. Bahkan beberapa pecinta macapat dapat menembangkan dengan diiringi gamelan oleh karawitan Ibu-Ibu Laras Pertiwi dari Candhen Bantul.

Walau pun jaman sekarang bukan lagi jamannya serat Centhini yang di tulis pada tahun 1814, pengetahuan mengenai ciri dan watak wanita berdasarkan hari serta pasaran kelahiran tersebut dapat dibagikan kepada generasi muda yang masih lajang, siapa tahu bahwa ilmu tersebut dapat membantu dalam memilih wanita yang cocok dan sesuai dengan pilihannya.

foto dan tulisan Herjaka HS



Advertise
Penghargaan Sapta Pesona 2010

Museum TeMBI Rumah Budaya menerima penghargaan Sapta Pesona 2010








Piagam penghargaan tembi.org dari Menristek Hatta Rajasa pada tahun 2004

Piagam penghargaan tembi.org dari Menristek Hatta Rajasa pada tahun 2004






Cipta Award 2011

TeMBI rumah budaya
sebagai
Finalis
Dalam Pengelolaan Daya Tarik Wisata Budaya Berwawasan Lingkungan Tingkat Nasional






TeMBI Resorts.

Get the beautiful moment and beautiful viewing in rural






   

Sa' Unine
String Orchestra

Harga CD Rp 90.000,-
Belum termasuk ongkos kirim
Pemesanan hubungi Titin di
08561152733 atau 021-7253410 / 021-7203055

Klik Disini Untuk Mendengarkan






PITUTUR LUHUR LELUHUR

Baru Terbit !!!

PITUTUR LUHUR LELUHUR
Buku kumpulan pepatah Jawa yang diterbitkan Tembi Rumah Budaya untuk mengangkat kembali nilai-nilai lokal yang masih relevan dengan kondisi kekinian.

Dapatkan segera di:
Tembi Rumah Budaya
Jl. Parangtritis Km 8,4 Timbulharjo, Sewon, Bantul, Yogyakarta
Telp. (0274) 368000 atau 368004

Tembi Rumah Budaya
Jl. Gandaria I / 47B Kebayoran Baru
Jakarta Selatan
Telp: (021) 7203055, 7253410

Harga Rp 35.000,-






Kidung Malam

Novel KIDUNG MALAM terbitan terbaru dari Tembi Rumah Budaya, merupakan cerita bersambung karya Herjaka HS yang memaparkan sebagian jalan hidup yang ditempuh Durna hingga periode Kurawa dan Pandawa di Hastinapura.

Durna termasuk tokoh yang jarang dikisahkan secara tunggal, baik dalam novel maupun pertunjukan wayang. Karenanya penerbitan novel ini sekaligus melengkapi dunia novel wayang yang akhir-akhir ini semakin semarak.

Dapatkan segera di:
Tembi Rumah Budaya
Jl. Parangtritis Km 8,4 Timbulharjo, Sewon, Bantul, Yogyakarta
Telp. (0274) 368000 atau 368004

Tembi Rumah Budaya
Jl. Gandaria I / 47B Kebayoran Baru
Jakarta Selatan
Telp: (021) 7203055, 7253410

Harga Rp 35.000,-







Sa' Unine
String Orchestra
Buaian Sepanjang Masa

Harga CD Rp 90.000,-
Belum termasuk ongkos kirim
Pemesanan hubungi Titin di
085782989824 atau 021-7253410 / 021-7203055

Klik Disini Untuk Mendengarkan






PENGUMUMAN HASIL SELEKSI

FESTIVAL MUSIK TEMBI 2012

PENGUMUMAN HASIL SELEKSI

“MUSIK TRADISI BARU 2012”






FESTIVAL MUSIK TEMBI 2012

TeMBI Rumah Budaya - foMbi (forum Musik teMbi) mempersembahkan:
FESTIVAL MUSIK TEMBI 2012

KAMIS, 24 MEI 2012
PERTUNJUKAN MUSIK
Pk. 19.00 WIB

JUMAT, 25 MEI 2012
Bincang-bincang Musik “Elemen Tradisi Dalam Lagu Pop”
oleh FRANS SARTONO “Wartawan Musik Harian Kompas”
Pk. 13.00 WIB

SABTU, 26 MEI 2012
Bincang-bincang Musik “Pengkaryaan VS Empiristik” oleh PURWANTO “Kua Etnika”
Pk. 14.00WIB

PASAR MUSIK
24, 25, 26 Mei 2012 - Pk. 16.00 WIB